Nhằm thực hiện nghiêm túc chỉ đạo của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng và tăng cường nhận thức về quyền trẻ em trong bối cảnh hội nhập quốc tế, Sở Ngoại vụ triển khai các nội dung trọng tâm của Nghị định số 131/2026/NĐ-CP ngày 06/3/2026 của Chính phủ. Đây là văn bản quy định chi tiết việc sử dụng kinh phí từ Quỹ Bảo trợ trẻ em để hỗ trợ khẩn cấp cho người chưa thành niên là bị hại trong các vụ án hình sự.

1. Bối cảnh và mục tiêu nhân văn của chính sách

Trong quá trình thực hiện Luật Tư pháp người chưa thành niên, việc đảm bảo quyền lợi cho các đối tượng yếu thế, đặc biệt là trẻ em bị xâm phạm, luôn là ưu tiên hàng đầu. Nghị định 131/2026/NĐ-CP được ban hành nhằm cụ thể hóa khoản 3 Điều 160 của Luật này, tập trung vào việc huy động nguồn lực tài chính kịp thời để cứu chữa người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe.

Tại Hải Phòng, ngày 11/4/2026, UBND thành phố đã ban hành văn bản chỉ đạo các sở, ban, ngành về việc triển khai thi hành Nghị định này để đảm bảo tính kịp thời và đồng bộ trong toàn hệ thống chính trị thành phố.

2. Đối tượng và điều kiện hỗ trợ kinh phí

Cán bộ Sở Ngoại vụ cần nắm vững các điều kiện áp dụng để hỗ trợ xác minh thông tin khi có vụ việc liên quan đến yếu tố nước ngoài hoặc các đối tác quốc tế. Theo Điều 4 của Nghị định, kinh phí hỗ trợ được thực hiện khi có đủ các điều kiện sau:

• Người chưa thành niên là bị hại bị xâm phạm tính mạng, sức khỏe, đang trong tình trạng cấp cứu cần phải cứu chữa kịp thời tại cơ sở y tế nhằm ngăn ngừa các hậu quả nghiêm trọng.

• Người bồi thường (đối tượng gây hại) chưa thể thực hiện bồi thường ngay do thuộc các trường hợp: hộ nghèo, hộ cận nghèo, đã chết, hoặc đang bỏ trốn/chưa xác định được danh tính.

3. Những nguyên tắc trong sử dụng kinh phí

Nghị định xác lập 04 nguyên tắc sử dụng Quỹ Bảo trợ trẻ em mà mỗi cán bộ công chức cần quán triệt:

1. Kịp thời và dễ tiếp cận: Đảm bảo nạn nhân nhận được sự hỗ trợ nhanh nhất để bảo toàn tính mạng.

2. Đúng mục đích, đúng giai đoạn: Kinh phí chỉ sử dụng cho việc khám bệnh, chữa bệnh trong giai đoạn cấp cứu.

3. Công bằng, không kỳ thị: Tuyệt đối không phân biệt đối xử vì lý do giới tính, dân tộc, quốc tịch, tín ngưỡng hay hoàn cảnh gia đình.

4. Minh bạch pháp lý: Việc chi trả phải công khai và tuân thủ tuyệt đối quy định của pháp luật về tài chính.

4. Mức hỗ trợ và quy trình tài chính

Về mức kinh phí, Nghị định quy định chi trả dựa trên chi phí thực tế của cơ sở y tế nhưng tối đa không quá 100 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định. Khoản kinh phí này không bao gồm các chi phí theo yêu cầu riêng hoặc các khoản đã được bảo hiểm y tế chi trả.

Đặc biệt, Nghị định cũng nêu rõ trách nhiệm hoàn trả: Người có nghĩa vụ bồi thường phải thực hiện hoàn trả kinh phí cho Quỹ ngay khi có khả năng. Trong trường hợp đối tượng không có khả năng hoàn trả hoặc đang bỏ trốn sau 24 tháng, Ngân sách nhà nước sẽ bảo đảm phần chi này để duy trì hoạt động của Quỹ.

5. Hệ thống biểu mẫu và quy trình thủ tục (Dành cho công tác phối hợp)

Để hồ sơ được xử lý nhanh chóng, Nghị định ban hành kèm theo 05 mẫu giấy tờ thiết yếu như: Giấy đề nghị hỗ trợ của người đại diện bị hại;  Giấy xác nhận từ cơ quan công an hoặc UBND cấp xã về tình trạng của người bồi thường; Giấy đề nghị tạm ứng chi phí của cơ sở y tế gửi Quỹ Bảo trợ trẻ em; Các mẫu về xác nhận hoàn trả và xác nhận đối tượng bỏ trốn.

Trong vòng 01 ngày làm việc kể từ khi nhận đủ hồ sơ hợp lệ, Quỹ Bảo trợ trẻ em có trách nhiệm phê duyệt và cấp tạm ứng kinh phí cho cơ sở khám chữa bệnh.

6. Nhiệm vụ cụ thể đối với cán bộ, công chức Sở Ngoại vụ

Thực hiện chỉ đạo của Chủ tịch UBND thành phố, công chức và người lao động Sở Ngoại vụ nghiêm túc thực hiện các nhiệm vụ sau:

• Nghiên cứu và phổ biến: Tổ chức quán triệt đầy đủ nội dung Nghị định số 131/2026/NĐ-CP đến từng phòng, đơn vị thuộc Sở. Đảm bảo mọi thành viên đều nắm rõ quy trình hỗ trợ để có thể hướng dẫn người dân hoặc đối tác quốc tế khi cần thiết.

• Phối hợp liên ngành: Phối hợp chặt chẽ với Sở Y tế (cơ quan đầu mối) trong việc rà soát, xác định đối tượng hỗ trợ, đặc biệt là các vụ việc có yếu tố nước ngoài hoặc liên quan đến người chưa thành niên là người nước ngoài sinh sống tại Hải Phòng.

• Thông tin đối ngoại: Lồng ghép tuyên truyền chính sách nhân văn này của Chính phủ trong các hoạt động ngoại giao, gặp gỡ các tổ chức phi chính phủ (NGO) đang hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ trẻ em trên địa bàn thành phố.

• Báo cáo kịp thời: Trong quá trình thực hiện, nếu phát hiện các vướng mắc phát sinh hoặc các trường hợp đặc thù thuộc thẩm quyền quản lý, cần kịp thời báo cáo lãnh đạo Sở để đề xuất UBND thành phố xem xét, giải quyết.

7. Hiệu lực thi hành

Nghị định số 131/2026/NĐ-CP có hiệu lực thi hành từ ngày 25 tháng 5 năm 2026. Các quy định trong Nghị định này sẽ được áp dụng thống nhất cho các vụ việc phát sinh từ năm ngân sách 2026.

Sở Ngoại vụ yêu cầu các phòng chuyên môn và toàn thể cán bộ, người lao động nghiêm túc triển khai nội dung Nghị định, góp phần cùng thành phố thực hiện tốt công tác an sinh xã hội và bảo vệ trẻ em.