Ngày 06/3/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 69/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số điều của Nghị định số 106/2025/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy (PCCC), cứu nạn, cứu hộ (CNCH) nhằm nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước, đặc biệt trong bối cảnh các nguy cơ cháy nổ ngày càng phức tạp tại các đô thị và khu công nghiệp. Tại Hải Phòng, Công an thành phố đã nhanh chóng ban hành văn bản số 3929/CAHP-PC07 để triển khai thực hiện quy định mới này, có hiệu lực thi hành từ ngày 20/4/2026.

Thay đổi tư duy về đối tượng và trách nhiệm quản lý

Một trong những điểm mới căn bản nhất của Nghị định 69/2026/NĐ-CP là việc sửa đổi đối tượng áp dụng tại khoản 2 Điều 2. Theo đó, quy định làm rõ đối tượng bị xử phạt bao gồm: "Tổ chức được giao trực tiếp quản lý cơ sở, tổ chức hoạt động trong phạm vi một cơ sở theo quy định của pháp luật về phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ". Sự điều chỉnh này giúp xác định chính xác trách nhiệm pháp lý của các bên liên quan, tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa đơn vị sở hữu và đơn vị trực tiếp vận hành cơ sở.

Đặc biệt, Nghị định bổ sung quy định về tình tiết tăng nặng đối với các trường hợp vi phạm nhiều lần. Cụ thể, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm hành chính nhiều lần đối với một hành vi trong cùng một cơ sở thuộc diện quản lý về PCCC thì không bị xử phạt từng hành vi mà sẽ bị xử phạt một hành vi với tình tiết tăng nặng. Điều này thể hiện sự nghiêm minh đối với những cơ sở cố tình chây bẩy, không khắc phục sai phạm sau khi đã bị nhắc nhở hoặc xử lý.

Khung hình phạt và mức phạt tiền tăng cao đối với các lỗi phổ biến

Nghị định tiếp tục duy trì mức phạt tiền tối đa là 50.000.000 đồng đối với cá nhân và 100.000.000 đồng đối với tổ chức trong lĩnh vực PCCC & CNCH. Tuy nhiên, các mức phạt cụ thể cho từng hành vi đã được chi tiết hóa và điều chỉnh theo hướng tăng nặng để tăng tính răn đe.

• Về tuyên truyền và huấn luyện: Hành vi không tổ chức tuyên truyền, phổ biến kiến thức PCCC hoặc không tổ chức huấn luyện, bồi dưỡng nghiệp vụ định kỳ có thể bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 6.000.000 đồng. Đáng chú ý, Nghị định 69 bổ sung mức phạt từ 6.000.000 đồng đến 8.000.000 đồng đối với các hành vi tổ chức huấn luyện nhưng không có văn bản thông báo kết quả huấn luyện nghiệp vụ cho cơ quan có thẩm quyền.

• Về hồ sơ và kiểm tra PCCC: Hành vi không xuất trình hồ sơ phục vụ kiểm tra, thanh tra hoặc không bố trí người có thẩm quyền làm việc với đoàn kiểm tra sau khi đã nhận được thông báo sẽ bị phạt từ 3.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng.

• Về Đội PCCC cơ sở: Việc không thành lập đội PCCC cơ sở hoặc đội PCCC chuyên ngành theo quy định có thể chịu mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 30.000.000 đồng tùy theo loại hình cơ sở.

Siết chặt an toàn điện và sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt

An toàn điện và sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến các vụ cháy nghiêm trọng. Nghị định mới quy định mức phạt từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với hành vi sử dụng nguồn lửa, nguồn nhiệt, thiết bị sinh lửa, sinh nhiệt mà không đảm bảo khoảng cách an toàn. Đặc biệt, mức phạt có thể lên đến 50.000.000 đồng đối với các hành vi vi phạm nghiêm trọng trong lắp đặt, sử dụng hệ thống điện như: không có giải pháp ngăn cháy cho khu vực sạc điện xe điện tập trung, hoặc không duy trì nguồn điện phục vụ hệ thống PCCC.

Đối với các hành vi hàn, cắt kim loại mà không có biện pháp đảm bảo an toàn PCCC tại những khu vực có quy định cấm, mức phạt dao động từ 20.000.000 đồng đến 25.000.000 đồng. Trường hợp các vi phạm này dẫn đến cháy, nổ nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, mức phạt tiền sẽ tăng gấp hai lần.

Quy định về bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc và thẩm định thiết kế

Nghị định 69/2026/NĐ-CP cũng tập trung vào việc thực hiện bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc. Hành vi mua bảo hiểm không đúng mức phí hoặc không đúng đối tượng theo quy định sẽ bị phạt từ 10.000.000 đồng đến 15.000.000 đồng. Mức phạt cao nhất lên tới 50.000.000 đồng dành cho các cơ sở thuộc danh mục nguy hiểm về cháy, nổ nhưng không mua bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc theo quy định.

Trong lĩnh vực xây dựng, hành vi đưa công trình vào sử dụng khi chưa có văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu về PCCC là một trong những lỗi nặng nhất với mức phạt từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng. Ngoài ra, các cơ sở tự ý cải tạo, thay đổi công năng công trình mà không qua thẩm định thiết kế bổ sung cũng sẽ đối mặt với mức phạt tương đương và biện pháp khắc phục hậu quả là buộc phải thực hiện thẩm định theo đúng quy định.

Thẩm quyền xử phạt rộng rãi và sự vào cuộc của Công an Hải Phòng

Nghị định quy định thẩm quyền xử phạt đa dạng để đảm bảo việc giám sát diễn ra ở mọi lĩnh vực. Ngoài lực lượng Công an nhân dân (từ chiến sĩ đang thi hành công vụ đến Giám đốc Công an cấp tỉnh, Cục trưởng Cục Cảnh sát PCCC & CNCH), thẩm quyền còn được giao cho: (1) Chủ tịch Ủy ban nhân dân các cấp; (2) Bộ đội biên phòng, Kiểm lâm, Kiểm ngư và Cảnh sát biển trong phạm vi quản lý của mình; (3) Thanh tra chuyên ngành thuộc các Bộ: Quốc phòng, Công an, Xây dựng, Công Thương....

Việc ban hành Nghị định 69/2026/NĐ-CP cùng với sự chỉ đạo sát sao của lãnh đạo thành phố Hải Phòng cho thấy một quyết tâm không khoan nhượng đối với các hành vi vi phạm an toàn cháy nổ. Các quy định mới không chỉ đánh vào túi tiền của các cá nhân, tổ chức vi phạm thông qua các mức phạt nặng mà còn áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung như đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép.

Thông điệp được gửi đi rất rõ ràng: An toàn PCCC không còn là việc riêng của cơ quan chức năng, mà là trách nhiệm pháp lý sống còn của mọi tổ chức và cá nhân. Việc tuân thủ nghiêm túc các quy định này không chỉ giúp tránh được những khoản phạt lớn mà quan trọng hơn hết là bảo vệ tính mạng, tài sản của chính chúng ta và cộng đồng.