Thực hiện các chỉ đạo chiến lược của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, thành phố Hải Phòng đang bước vào giai đoạn mới trong việc củng cố và phát triển phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Đây được xem là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt nhằm giữ vững ổn định chính trị và tạo đà cho sự phát triển kinh tế biển bền vững của thành phố Cảng.

Từ nền tảng Chỉ thị số 01/CT-TTg

Cách đây hơn 10 năm, ngày 09/01/2015, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg về việc tổ chức phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia trong tình hình mới. Chỉ thị đã khẳng định biên giới quốc gia có vị trí chiến lược đặc biệt quan trọng về kinh tế, chính trị, quốc phòng và an ninh. Việc bảo vệ chủ quyền không chỉ là nhiệm vụ riêng của lực lượng vũ trang mà là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, của tất cả các cấp, các ngành.

Sau hơn một thập kỷ triển khai, phong trào đã gặt hái được những kết quả thực tiễn vô cùng to lớn. Trên cả nước đã hình thành hơn 3.500 tổ tự quản đường biên, cột mốc và gần 2.000 tổ tàu thuyền an toàn. Những mô hình như "Kết nghĩa cụm dân cư hai bên biên giới" hay "Tổ tự quản an ninh trật tự thôn, bản" đã trở thành lá chắn vững chắc, góp phần giải quyết hiệu quả các vụ việc phức tạp nảy sinh trên biên giới.

Và những yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn 2026

Dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng trước những biến đổi nhanh chóng của tình hình quốc tế và sự thay đổi trong cấu trúc quản lý hành chính, công tác bảo vệ biên giới đang đứng trước những thách thức mới. Việc triển khai thực hiện quyền địa phương cấp và sự điều chỉnh lực lượng quân đội địa phương đã có những tác động trực tiếp đến công tác lãnh đạo, chỉ đạo. Tại một số nơi, nhận thức của người dân về vai trò của quần chúng trong bảo vệ chủ quyền còn chưa đồng đều; việc đầu tư hạ tầng và các chính sách hỗ trợ cư dân vùng biên giới vẫn còn những bất cập, thiếu đồng bộ.

Phản ứng kịp thời trước các yêu cầu từ Trung ương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố đã giao Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố chủ trì, chỉ đạo Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố phối hợp chặt chẽ với các Sở, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu khu vực biên giới biển rà soát, tham mưu triển khai các nội dung mới theo đề nghị của Bộ đội Biên phòng. Thành phố xác định các khâu đột phá trong giai đoạn này bao gồm:

1. Kiện toàn tổ chức: Tập trung củng cố Ban Chỉ đạo các cấp, đảm bảo sự lãnh đạo tuyệt đối và xuyên suốt từ thành phố đến các tổ tự quản tại cơ sở.

2. Đảm bảo nguồn lực: Hàng năm, ngân sách địa phương sẽ được bố trí một phần để đảm bảo cho các hoạt động của phong trào quần chúng, từ việc đào tạo cán bộ nòng cốt đến các hoạt động giao lưu, học hỏi kinh nghiệm.

3. Tuyên truyền và Giáo dục: Bộ Thông tin và Truyền thông phối hợp với Bộ Ngoại giao và Bộ Quốc phòng để xây dựng các chương trình phổ biến, giáo dục nhận thức về chủ quyền biển đảo trên các phương tiện truyền thông và các kênh đối ngoại dành cho kiều bào. Đặc biệt, nội dung bảo vệ chủ quyền sẽ tiếp tục được đưa vào chương trình giảng dạy cho học sinh, sinh viên các cấp.

Vai trò nòng cốt của lực lượng Biên phòng và Nhân dân

Trong chiến lược này, Bộ đội Biên phòng tiếp tục được khẳng định là lực lượng nòng cốt, chuyên trách trong sự nghiệp quản lý, bảo vệ biên giới quốc gia. Lực lượng Biên phòng có trách nhiệm tham mưu cho cấp ủy, chính quyền địa phương để tổ chức, quản lý các tập thể, hộ gia đình đăng ký tham gia bảo vệ đường biên, cột mốc và giữ gìn trật tự an toàn xã hội ven biển.

Bên cạnh đó, vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội là vô cùng quan trọng trong việc vận động các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là ngư dân và cư dân ven biển, nâng cao ý thức trách nhiệm. Thành phố khuyến khích các mô hình ngư dân đánh cá xa bờ kết hợp với việc hỗ trợ cứu hộ, cứu nạn và bảo vệ chủ quyền biển đảo.

Mỗi người dân là một "cột mốc sống"

Việc triển khai phong trào toàn dân tham gia bảo vệ chủ quyền lãnh thổ tại Hải Phòng trong năm 2026 không chỉ là một đợt vận động chính trị mà là sự khẳng định ý chí của người dân thành phố Cảng. Với sự phối hợp đồng bộ giữa các lực lượng vũ trang và các cấp chính quyền, cùng tinh thần mỗi người dân là một "cột mốc sống", Hải Phòng quyết tâm bảo vệ vững chắc từng tấc đất, từng sải biển của Tổ quốc.

Công tác ghi nhận, biểu dương và khen thưởng kịp thời các cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắc trong phong trào là động lực mạnh mẽ để tinh thần này ngày càng lan tỏa sâu rộng. Theo đó, thành phố Hải Phòng đã trang trọng tổ chức kỷ niệm "Ngày Biên phòng toàn dân" 03/3 với tâm thế mới, vững vàng và mạnh mẽ hơn trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền quốc gia.