Ngày 31/03/2026, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Quyết định số 1275/QĐ-UBND về việc phê duyệt các khu vực cấm và tạm thời cấm hoạt động khoáng sản tại phần phía Đông thành phố. Đây là một bước đi cần thiết trong chiến lược quy hoạch không gian, đảm bảo mục tiêu khai thác tài nguyên gắn liền với bảo tồn di sản, an ninh quốc phòng và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới

1. Quy mô và phạm vi khoanh định toàn diện

Theo Quyết định số 1275/QĐ-UBND, thành phố Hải Phòng đã thực hiện khoanh định một mạng lưới các khu vực bảo vệ nghiêm ngặt trên địa bàn 50 xã, phường và đặc khu thuộc khu vực phía Đông. Tổng số lượng khu vực được khoanh định lên tới 3.246 khu vực, bao phủ một diện tích rộng lớn lên đến 108.334,16 ha.

Việc xác định các khu vực này dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc từ Luật Tổ chức chính quyền địa phương 2025, Luật Khoáng sản 2010 và các Nghị định hướng dẫn của Chính phủ về phân cấp quản lý trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường. Bản đồ khoanh định tỷ lệ 1:100.000 kèm theo quyết định đã cung cấp một cái nhìn trực quan, chi tiết về ranh giới các khu vực cần được bảo vệ, làm căn cứ cho công tác quản lý nhà nước về tài nguyên khoáng sản.

2. Chi tiết phân loại theo các lĩnh vực chiến lược

Điểm đáng chú ý trong kết quả khoanh định lần này là sự phân tách rõ ràng theo 10 lĩnh vực chuyên ngành, phản ánh tư duy quản trị đa mục tiêu của thành phố. Trong tổng số 3.246 khu vực bị cấm hoạt động khoáng sản, diện tích và số lượng cụ thể được phân bổ như sau:

• Lĩnh vực Giao thông (Diện tích lớn nhất): Chiếm tới 26.594,68 ha với 72 khu vực. Đây là diện tích dành cho các công trình giao thông trọng điểm, đảm bảo hành lang an toàn cho hệ thống logistics và kết nối vùng của thành phố cảng.

• Lĩnh vực Văn hóa, Thể thao và Du lịch: Đứng thứ hai về diện tích với 47.080,01 ha (bao gồm 607 khu vực). Việc cấm khai thác khoáng sản tại đây nhằm bảo vệ các di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh và hệ sinh thái phục vụ phát triển du lịch bền vững.

• Lĩnh vực Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Gồm 51 khu vực với tổng diện tích 20.260,51 ha. Trong đó, bảo vệ nghiêm ngặt 17.876 ha đất rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và hệ thống đê điều (46 khu vực), hồ chứa nước (05 khu vực) để đảm bảo an ninh nguồn nước và ứng phó với biến đổi khí hậu.

• Lĩnh vực Quốc phòng và An ninh: Đây là nhóm có số lượng khu vực lớn nhất với 1.016 khu vực quốc phòng (5.171,13 ha) và 441 khu vực an ninh (366,82 ha). Việc khoanh định này là nhiệm vụ then chốt để đảm bảo vững chắc thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân trên địa bàn phía Đông thành phố.

• Các lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật khác: Bao gồm 683 khu vực thông tin và truyền thông (chủ yếu là các trạm BTS); 63 khu vực công thương (kho xăng dầu, trạm biến áp, nhà máy điện); 17 khu vực xây dựng (nhà máy cấp nước và xử lý nước thải); và 272 cơ sở tôn giáo.

3. Mục tiêu chiến lược: Phát triển gắn liền với bảo tồn

Quyết định 1275 không chỉ đơn thuần là một văn bản hành chính mà còn mang ý nghĩa chiến lược sâu sắc. Mục tiêu cốt lõi của việc khoanh định là đảm bảo khai thác khoáng sản phải gắn với bảo vệ môi trường, cảnh quan thiên nhiên, di tích lịch sử - văn hóa và đảm bảo an ninh, trật tự xã hội.

Bằng cách thiết lập các "vùng cấm" này, Hải Phòng đang tạo ra một bộ khung quản trị tài nguyên minh bạch, giúp ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép, xâm dụng đất công và gây tổn hại đến hệ sinh thái bền vững. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi thành phố đang đẩy mạnh các đề án lớn như thành lập Khu kinh tế phía Bắc và chuyển đổi mô hình tăng trưởng xanh.

4. Lộ trình triển khai và trách nhiệm thực thi "6 rõ"

Để quyết định sớm đi vào cuộc sống, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành văn bản hướng dẫn các Sở, ngành, Công an thành phố, Bộ Chỉ huy quân sự và UBND các cấp về việc triển khai, phổ biến nội dung này.

Trách nhiệm của các cơ quan được phân định rõ ràng:

• Sở Nông nghiệp và Môi trường: Giữ vai trò chủ trì, phối hợp tổ chức triển khai, phổ biến quyết định và tổng hợp các khó khăn, vướng mắc trong quá trình thực hiện. Sở cũng có trách nhiệm tham mưu điều chỉnh các khu vực cấm nếu tình hình thực tế có sự thay đổi để phù hợp với pháp luật chuyên ngành.

• Văn phòng UBND Thành phố: Chịu trách nhiệm đăng tải công khai quyết định trên Cổng thông tin điện tử thành phố để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận.

• Các Sở, ngành và địa phương: Căn cứ vào kết quả khoanh định thuộc lĩnh vực, địa bàn mình quản lý để thực hiện chức năng quản lý nhà nước tương ứng. Đồng thời, chủ động cung cấp thông tin, hồ sơ tài liệu cho Sở Nông nghiệp và Môi trường để phục vụ công tác rà soát định kỳ.

Quyết định này có hiệu lực thi hành kể từ ngày ký (31/03/2026), thay thế cho Quyết định số 1784/QĐ-UBND ban hành năm 2015. Sự thay đổi này cho thấy sự cập nhật kịp thời của thành phố trước những yêu cầu mới của thực tiễn phát triển đô thị và quản lý tài nguyên trong giai đoạn 2026-2030.

Việc phê duyệt hơn 3.200 khu vực cấm hoạt động khoáng sản tại phía Đông là minh chứng cho quyết tâm của Hải Phòng trong việc xây dựng một thành phố "Xanh - Văn minh - Hiện đại". Bằng việc ưu tiên bảo vệ diện tích rừng, di tích văn hóa và hạ tầng giao thông chiến lược, Hải Phòng đang khẳng định quan điểm không đánh đổi môi trường và an ninh lấy tăng trưởng kinh tế ngắn hạn. Đây sẽ là nền tảng vững chắc để thành phố cảng trở thành điểm đến an toàn và bền vững cho các nhà đầu tư toàn cầu.

Nguyên Thắng