Tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, công tác đối ngoại được xác định là một trong những điểm sáng nổi bật nhất trong nhiệm kỳ vừa qua, đồng thời là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên để bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc và nâng tầm vị thế đất nước trong giai đoạn mới.

Báo cáo Chính trị tại Đại hội khẳng định, trong 5 năm qua, quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế của Việt Nam đã được nâng tầm, đạt nhiều kết quả nổi bật. Đối ngoại đã phát huy hiệu quả vai trò tiên phong trong việc duy trì, củng cố môi trường hòa bình, ổn định, mở ra cục diện mới chưa từng có cho sự phát triển của đất nước.

Một trong những thành tựu mang tính đột phá là việc nâng cấp và làm sâu sắc hơn quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với các nước lớn và các đối tác quan trọng. Bên cạnh đó, Việt Nam đã triển khai có hiệu quả các hiệp định thương mại tự do (FTA), chủ động tham gia vào các sáng kiến liên kết kinh tế và khuôn khổ hợp tác mới. Công tác ngoại giao vắc-xin trong đại dịch Covid-19 cũng được ghi nhận là một minh chứng điển hình cho sự nhạy bén và hiệu quả của hoạt động đối ngoại.

Đại hội nhận định bối cảnh quốc tế đang chuyển biến nhanh, phức tạp chưa từng có theo hướng đa cực, đa trung tâm và phân mảnh. Cạnh tranh giữa các nước lớn ngày càng gay gắt; xung đột và chạy đua vũ trang công nghệ cao tiềm ẩn nguy cơ chiến tranh lớn. Đặc biệt, các tranh chấp chủ quyền lãnh thổ, biển, đảo, nhất là tại Biển Đông, vẫn diễn biến phức tạp, thách thức nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền và các lợi ích quốc gia.

Trong kỷ nguyên mới, Đảng xác định tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển. Công tác đối ngoại phải tương xứng với tầm vóc lịch sử, văn hóa và vị thế mới của đất nước.

Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm:

• Phát huy sức mạnh tổng hợp của 3 trụ cột: Đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước và đối ngoại nhân dân, triển khai đồng bộ từ Trung ương đến địa phương.

• Bảo vệ chủ quyền bền vững: Kiên quyết, kiên trì bảo vệ chủ quyền, quyền chủ quyền và lợi ích hợp pháp tại Biển Đông bằng các biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế, đặc biệt là UNCLOS 1982.

• Đẩy mạnh ngoại giao kinh tế và công nghệ: Trọng tâm là thu hút các nguồn lực ngoại lực, công nghệ lõi và công nghệ nguồn để phục vụ các đột phá chiến lược về hạ tầng và nhân lực.

• Nâng tầm đối ngoại đa phương: Đề cao vai trò của Việt Nam tại các cơ chế quan trọng như ASEAN, Liên hợp quốc, APEC và hợp tác tiểu vùng Mê Công.

• Xây dựng đội ngũ: Hình thành nền ngoại giao hiện đại, chuyên nghiệp với đội ngũ cán bộ có bản lĩnh chính trị vững vàng và trình độ chuyên môn cao.

Đại hội XIV khẳng định, việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại thông qua đối ngoại sẽ tạo nên sức mạnh tổng hợp to lớn, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu trở thành nước phát triển vào năm 2045, sánh vai với các cường quốc năm châu.