Trong bối cảnh tình hình thế giới diễn biến phức tạp và sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, công tác bảo vệ bí mật nhà nước (BMNN) đã trở thành nhiệm vụ trọng yếu nhằm bảo vệ an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội. Để đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, thành phố Hải Phòng đã nhanh chóng cụ thể hóa các quy định của Trung ương bằng việc ban hành Quy chế bảo vệ BMNN mới, tạo hành lang pháp lý vững chắc cho các cơ quan, tổ chức trên địa bàn thành phố.

Bước ngoặt từ khung pháp lý quốc gia mới

Ngày 10/12/2025, Quốc hội khóa XV đã thông qua Luật Bảo vệ bí mật nhà nước (Luật số 117/2025/QH15), thay thế Luật năm 2018 nhằm khắc phục những vướng mắc, bất cập cũ và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số quốc gia. Tiếp nối đà cải cách, ngày 28/02/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 63/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật. Cả hai văn bản quan trọng này đã chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 3 năm 2026.

Điểm đột phá của khung pháp lý mới là việc bổ sung khái niệm "Văn bản điện tử bí mật nhà nước" và "mạng LAN độc lập". Theo đó, mạng LAN độc lập là hệ thống máy tính cục bộ không kết nối Internet hay mạng viễn thông bên ngoài trụ sở, được trang bị các biện pháp an ninh nghiêm ngặt để soạn thảo, lưu giữ bí mật nhà nước. Điều này giúp tháo gỡ điểm nghẽn cho các địa phương trong việc ứng dụng công nghệ mà vẫn đảm bảo tuyệt đối an toàn thông tin.

Hải Phòng chủ động ban hành Quy chế bảo vệ bí mật nhà nước trên địa bàn

Trên cơ sở các quy định mới của Trung ương, ngày 28/5/2026, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố Hải Phòng đã ký ban hành Quyết định số 34/2026/QĐ-UBND về việc Ban hành Quy chế bảo vệ bí mật nhà nước trên địa bàn thành phố Hải Phòng, có hiệu lực từ ngày 09/6/2026, thay thế Quyết định số 07/2021/QD-UBND trước đây.

Quy chế mới áp dụng cho tất cả các Sở, ban, ngành, doanh nghiệp nhà nước thuộc UBND thành phố; UBND các cấp xã, phường, đặc khu cùng các tổ chức, cá nhân có liên quan trên địa bàn. Nguyên tắc cốt lõi của Hải Phòng là chấp hành nghiêm chỉnh Luật và Nghị định của Chính phủ, đồng thời đảm bảo hài hòa giữa yêu cầu bảo vệ BMNN với việc công khai, minh bạch hoạt động của cơ quan nhà nước theo quy định pháp luật.

Trách nhiệm cụ thể và vai trò của các đơn vị đầu mối

Quy chế của Hải Phòng phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan chuyên trách nhằm tạo sự đồng bộ trong triển khai:

• Công an thành phố: Là cơ quan đầu mối giúp UBND thành phố quản lý nhà nước về bảo vệ BMNN. Công an thành phố có trách nhiệm hướng dẫn, tập huấn nghiệp vụ, thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất việc chấp hành quy định đối với các cơ quan trên địa bàn.

• Sở Khoa học và Công nghệ: Chủ trì phối hợp triển khai ứng dụng các sản phẩm khoa học công nghệ, giải pháp kỹ thuật đáp ứng yêu cầu bảo vệ BMNN, đặc biệt là công tác số hóa tài liệu BMNN và chuyển đổi số.

• Văn phòng UBND thành phố: Tham mưu việc phân công cán bộ chuyên trách và phối hợp tổ chức sơ kết, tổng kết công tác bảo vệ BMNN hàng năm.

• Sở Tài chính: Đảm bảo nguồn kinh phí phục vụ cho các hoạt động bảo vệ BMNN theo quy định.

Đối với người đứng đầu các cơ quan, đơn vị, Quy chế quy định rõ trách nhiệm trực tiếp trong việc xác định bí mật nhà nước, độ mật và phạm vi lưu hành. Luật mới năm 2025 cũng đã mở rộng thẩm quyền xác định độ mật cho cấp phó của người đứng đầu, giúp giải quyết kịp thời các công việc khi người đứng đầu vắng mặt.

Siết chặt các hành vi bị nghiêm cấm

Một nội dung quan trọng mà cán bộ, công chức Hải Phòng cần lưu ý là các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ BMNN. Luật nghiêm cấm việc xác định BMNN đối với thông tin không thuộc danh mục bí mật. Đặc biệt, trong kỷ nguyên trí tuệ nhân tạo, pháp luật nghiêm cấm tuyệt đối việc sử dụng hệ thống trí tuệ nhân tạo hoặc công nghệ mới để xâm phạm BMNN.

Ngoài ra, việc soạn thảo, lưu giữ tài liệu BMNN trên máy tính hoặc thiết bị khác phải đảm bảo đã được cơ quan chức năng kiểm tra an ninh, an toàn, phòng chống mã độc và phần mềm gián điệp. Quy chế của Hải Phòng cũng yêu cầu các đơn vị phải có biện pháp bảo đảm an ninh cho mạng LAN độc lập và các máy tính dùng để soạn thảo văn bản mật.

Ý nghĩa và định hướng thực thi

Việc ban hành Quy chế theo Quyết định 34/2026/QD-UBND không chỉ là hình thức tuân thủ pháp luật mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực cho công tác quản lý nhà nước tại Hải Phòng: (1) Minh bạch hóa và giảm chi phí: Việc thu hẹp phạm vi BMNN theo Luật mới giúp công dân dễ dàng tiếp cận thông tin, củng cố niềm tin của nhân dân. Đồng thời, các quy định về giải mật, tiêu hủy tài liệu hết giá trị giúp giảm chi phí lưu giữ, bảo quản và giảm áp lực cho cán bộ văn thư; (2) Thúc đẩy chuyển đổi số: Việc công nhận giá trị pháp lý của văn bản điện tử BMNN tạo điều kiện cho Hải Phòng xây dựng mô hình chính quyền điện tử, chính quyền số an toàn và hiện đại; (3) Nâng cao kỷ cương: Công tác thanh tra, kiểm tra thường xuyên sẽ giúp phát hiện sớm các nguy cơ lộ, mất bí mật, từ đó có biện pháp xử lý kịp thời, giữ vững an ninh chính trị trên địa bàn thành phố.

Với việc ban hành Quy chế bảo vệ bí mật nhà nước mới, thành phố Hải Phòng đang khẳng định quyết tâm trong việc tuân thủ các quy định nghiêm ngặt và ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm bảo vệ vững chắc lợi ích quốc gia, dân tộc trong tình hình mới.