Trong nỗ lực nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và bảo vệ hệ thống hạ tầng sinh tồn của thành phố trước những diễn biến phức tạp của biến đổi khí hậu, thành phố Hải Phòng đang tích cực triển khai phổ biến các quy định mới nhất về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực phòng, chống thiên tai; thủy lợi; đê điều. Điểm nhấn quan trọng nhất là việc Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 183/2026/NĐ-CP ngày 25/5/2026, sửa đổi và bổ sung nhiều điều khoản quan trọng nhằm tăng tính răn đe và đảm bảo an toàn tuyệt đối cho các công trình hạ tầng thiết yếu.

Khung hình phạt nghiêm khắc cho các hành vi xâm hại công trình

Theo quy định mới tại Nghị định 183, các hành vi gây nguy hại đến sự an toàn của công trình phòng, chống thiên tai và thủy lợi sẽ phải đối mặt với mức phạt tiền rất cao. Cụ thể, hành vi làm hư hỏng các công trình kè, công trình chống sạt lở, chống sụt lún đất, chống lũ quét hay các công trình cảnh báo thiên tai sẽ bị phạt tiền từ 30.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Bên cạnh đó, quy định cũng siết chặt việc quản lý các hành vi nhỏ nhưng có nguy cơ gây hại lớn cho đê điều và công trình thủy lợi. Ví dụ, hành vi để phương tiện (xe cộ) vào công trình kè, công trình chống sạt lở không đúng quy định sẽ bị phạt từ 1.000.000 đồng đến 3.000.000 đồng. Đối với lĩnh vực đê điều, các hành vi gây nổ làm nguy hại đến thân đê (trừ trường hợp khẩn cấp được phép) có mức phạt lên tới 80.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng.

Kiên quyết xử lý các công trình xây dựng trái phép

Một trong những nội dung trọng tâm của đợt tuyên truyền lần này là việc xử lý các công trình xây dựng trái phép trong phạm vi bảo vệ công trình thủy lợi và đê điều. Nghị định 183 đã cụ thể hóa mức phạt dựa trên diện tích và tính chất của công trình vi phạm: (1) Xây dựng nhà ở, nơi sản xuất trái phép: Mức phạt dao động từ 10.000.000 đồng cho diện tích dưới 10 m2 và có thể lên tới 200.000.000 đồng đối với diện tích từ 50 m2 trở lên; (2) Xây dựng cầu kiên cố không phép: Mức phạt cao nhất cho hành vi xây dựng cầu kiên cố có chiều dài từ 20 m trở lên là 250.000.000 đồng; (3) Lấn chiếm hành lang đê điều: Việc xây dựng nhà ở, công trình trong phạm vi bảo vệ đê điều và bãi sông không theo quy hoạch hoặc không có giấy phép cũng sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định về thẩm quyền đã được phân định rõ cho các lực lượng chức năng.

Biện pháp khắc phục hậu quả: Khôi phục hiện trạng và nộp lại số lợi bất hợp pháp

Điểm mới mang tính đột phá của Nghị định 183 là sự kiên quyết trong việc xử lý hậu quả. Không chỉ dừng lại ở phạt tiền, cá nhân và tổ chức vi phạm buộc phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả một cách triệt để: (1) Buộc khôi phục lại tình trạng ban đầu đối với các công trình bị lấn chiếm hoặc làm hư hỏng; (2) Buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm; (3) Trường hợp tang vật, phương tiện vi phạm đã bị tiêu thụ, tẩu tán hoặc tiêu hủy trái quy định, người vi phạm phải nộp lại số tiền bằng giá trị của tang vật, phương tiện đó.

Sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền Hải Phòng

Tại thành phố Hải Phòng, thực hiện chỉ đạo của UBND thành phố, Sở Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành công văn số 6053/SNNMT-CCTNNPCTT yêu cầu các Sở, ban, ngành và UBND các xã, phường, đặc khu nhanh chóng phổ biến các nội dung này tới toàn thể cán bộ và nhân dân.

Các quy định mới tại Nghị định số 183/2026/NĐ-CP sẽ chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 10/7/2026. Với một thành phố ven biển như Hải Phòng, hệ thống đê điều và công trình thủy lợi là "lá chắn" bảo vệ đời sống và sản xuất. Vì vậy, mỗi người dân, tổ chức cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không chỉ để tránh các mức phạt nặng mà còn vì sự an toàn chung của cộng đồng. Hãy cùng chung tay bảo vệ hệ thống phòng chống thiên tai để xây dựng một Hải Phòng bền vững và an toàn.