Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng và sự bùng nổ của kinh tế số, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 11/CT-TTg ngày 03/4/2026 về việc đẩy mạnh huy động người Việt Nam ở nước ngoài (NVNONN) tham gia giới thiệu, tiêu thụ sản phẩm và phát triển kênh phân phối hàng Việt Nam giai đoạn 2026 – 2030. Thực hiện chỉ đạo này, thành phố Hải Phòng đã nhanh chóng vào cuộc với các quyết sách cụ thể nhằm tận dụng nguồn lực từ kiều bào để nâng tầm thương hiệu thành phố trên bản đồ thương mại toàn cầu.

1. Tầm nhìn chiến lược từ Chỉ thị 11/CT-TTg

Giai đoạn 2020 – 2024, đề án huy động NVNONN đã đạt được những kết quả đáng khích lệ, góp phần quan trọng vào xuất khẩu và quảng bá văn hóa dân tộc. Tuy nhiên, thực tế triển khai vẫn bộc lộ những nút thắt: chất lượng hàng hóa nội địa chưa đồng đều, doanh nghiệp thiếu vốn và thông tin thị trường, đặc biệt là mạng lưới phân phối tại một số quốc gia còn mỏng. Những thách thức khách quan từ đại dịch Covid-19 và căng thẳng địa chính trị toàn cầu cũng làm gián đoạn các chuỗi cung ứng.

Trước tình hình đó, Chỉ thị 11 xác lập mục tiêu đến năm 2030: hàng Việt Nam phải có mặt tại tất cả các quốc gia và vùng lãnh thổ có sự hiện diện của cộng đồng NVNONN. Thủ tướng yêu cầu phải thay đổi tư duy, coi NVNONN là một lực lượng chiến lược, là "cầu nối" đưa hàng hóa vào các hệ thống phân phối, siêu thị và trung tâm thương mại lớn trên thế giới. Đặc biệt, công tác này phải gắn liền với việc tận dụng hiệu quả các Hiệp định thương mại tự do (FTA) và thúc đẩy thương mại điện tử xuyên biên giới.

Để đảm bảo Chỉ thị 11 đi vào đời sống, Chính phủ đã phân cấp nhiệm vụ cụ thể:

• Bộ Ngoại giao: Là đầu mối điều phối, chỉ đạo các cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài củng cố, thành lập các hội doanh nhân kiều bào tại địa bàn.

• Bộ Công Thương: Phát triển các trung tâm logistics, kho hàng và điểm kiểm định tại nước ngoài để nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng Việt.

• Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn: Hỗ trợ doanh nghiệp kiều bào đầu tư vào sản xuất nông nghiệp công nghệ cao và chế biến sâu các mặt hàng nông sản chủ lực.

2. Hải Phòng: Phản ứng nhanh và quyết liệt triển khai

Ngay sau khi Chỉ thị 11 được ban hành, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hoàng Minh Cường đã giao Sở Ngoại vụ đóng vai trò chủ trì, phối hợp chặt chẽ với Sở Công Thương, Sở Khoa học và Công nghệ và các đơn vị liên quan để rà soát, nghiên cứu kỹ các nội dung của Chính phủ. Nhiệm vụ trọng tâm của các sở ngành là tham mưu cho UBND thành phố một kế hoạch hành động thực chất, bám sát đặc thù của Hải Phòng – một thành phố cảng năng động với nhiều sản phẩm thế mạnh từ công nghiệp công nghệ cao đến nông sản chế biến.

Hải Phòng xác định việc huy động kiều bào không chỉ là công tác ngoại giao đơn thuần mà là một phần của chiến lược phát triển kinh tế. Thành phố yêu cầu các đơn vị phải xây dựng cơ sở dữ liệu về doanh nghiệp kiều bào gốc Hải Phòng để tạo mạng lưới kết nối trực tiếp, giúp doanh nghiệp trong nước nắm bắt nhanh nhạy thị hiếu tiêu dùng tại các thị trường khó tính như EU, Mỹ hay Nhật Bản.

3. Đẩy mạnh "Make in Viet Nam" và sản phẩm công nghệ số

Một điểm mới đột phá trong chiến lược giai đoạn 2026 – 2030 là ưu tiên quảng bá các sản phẩm có hàm lượng khoa học công nghệ cao. Theo chỉ đạo của Thủ tướng, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì việc hỗ trợ NVNONN đưa các sản phẩm công nghệ số chiến lược như AI (trí tuệ nhân tạo), Blockchain, UAV (thiết bị bay không người lái) và các giải pháp bán dẫn ra thị trường quốc tế.

Đối với Hải Phòng, đây là cơ hội lớn khi thành phố đang chuyển mình mạnh mẽ thành trung tâm đổi mới sáng tạo. Việc kết nối với các "Đại sứ số" là những chuyên gia, trí thức kiều bào sẽ giúp các sản phẩm công nghệ của Hải Phòng nhanh chóng vượt qua các rào cản kỹ thuật và pháp lý tại nước ngoài. Đồng thời, thành phố cũng khuyến khích thế hệ trẻ kiều bào tham gia khởi nghiệp sáng tạo, kết nối với các dự án thực tế tại địa phương để tạo môi trường hợp tác thử nghiệm và thương mại hóa sản phẩm.

4. Hướng tới tương lai: Tăng trưởng bền vững và trách nhiệm

Giai đoạn 2026 – 2030 không chỉ dừng lại ở việc bán hàng, mà là xây dựng một hệ sinh thái hàng Việt tiêu chuẩn xanh và bền vững. Thủ tướng nhấn mạnh việc gắn kết công tác huy động NVNONN với bảo vệ thương hiệu quốc gia, chống hàng giả và gian lận thương mại.

Sự đồng lòng giữa chính quyền thành phố, các bộ ngành và cộng đồng NVNONN sẽ là "chìa khóa" để hàng Việt Nam không chỉ là niềm tự hào của người dân trong nước mà còn trở thành lựa chọn tin cậy của người tiêu dùng toàn cầu. Với sự vào cuộc quyết liệt của các Sở, ngành, địa phương, Hải Phòng tự tin sẽ góp phần cùng cả nước thực hiện hiệu quả mục tiêu đưa thương hiệu Việt tỏa sáng trên trường quốc tế.