Nhằm bảo đảm quyền lợi tốt nhất của trẻ em và thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế, Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã ban hành Kế hoạch triển khai Bộ Công cụ ngăn ngừa và xử lý các hành vi không tuân thủ pháp luật trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế giai đoạn 2026 - 2030. Đây là bước đi nhằm cụ thể hóa các quyết định của Thủ tướng Chính phủ và Bộ Tư pháp, trong đó Sở Ngoại vụ đóng vai trò phối hợp then chốt trong các hoạt động có yếu tố nước ngoài.

Kế hoạch được xây dựng dựa trên cơ sở thực hiện Quyết định số 2696/QĐ-TTg ngày 11/12/2025 của Thủ tướng Chính phủ và Quyết định số 188/QĐ-BTP ngày 19/01/2026 của Bộ trưởng Bộ Tư pháp. Mục tiêu cốt lõi của Hải Phòng là tổ chức hiệu quả các khuyến nghị trong Bộ Công cụ để thực hiện tốt Công ước La Hay năm 1993 về Bảo vệ trẻ em và Hợp tác trong lĩnh vực nuôi con nuôi quốc tế.

Việc triển khai Bộ Công cụ không chỉ đơn thuần là thực hiện các thủ tục hành chính mà còn mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc: Bảo đảm công tác giải quyết nuôi con nuôi quốc tế được thực hiện vì lợi ích tốt nhất của trẻ em. Thành phố đặt mục tiêu ngăn ngừa và xử lý kịp thời các hành vi không tuân thủ pháp luật, từ đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả của hoạt động phối hợp giữa các bộ, ngành và địa phương.

Trong sơ đồ thực hiện kế hoạch, bên cạnh vai trò chủ trì của Sở Tư pháp, Sở Ngoại vụ thành phố Hải Phòng được xác định là một trong những đơn vị phối hợp quan trọng, tham gia vào hầu hết các nhóm nhiệm vụ chính từ năm 2026 đến năm 2030, thể hiện rõ nét qua các nhóm nhiệm vụ sau:

1. Hỗ trợ tìm kiếm nguồn gốc và thăm quê hương: Đây là mảng công tác gắn liền với chức năng đối ngoại. Sở Ngoại vụ phối hợp cùng Sở Tư pháp và Công an thành phố triển khai cơ chế, quy trình hỗ trợ người Việt Nam được nhận làm con nuôi ở nước ngoài khi họ có nhu cầu tìm về nguồn gốc, tiếp cận thông tin giấy tờ hoặc thăm lại quê hương. Sự tham gia của Sở Ngoại vụ giúp đảm bảo các yêu cầu phát sinh có yếu tố nước ngoài được xử lý chuyên nghiệp và đúng quy định quốc tế.

2. Truyền thông và nâng cao nhận thức quốc tế: Sở Ngoại vụ đóng vai trò phối hợp trong việc truyền thông, phổ biến về công tác nuôi con nuôi theo Công ước La Hay 1993. Với mạng lưới liên kết đối ngoại, Sở hỗ trợ đưa các thông tin, bài viết và ấn phẩm tuyên truyền đến gần hơn với cộng đồng quốc tế và các tổ chức liên quan, tạo ra môi trường nuôi con nuôi minh bạch và nhân văn.

3. Theo dõi sự phát triển và bảo vệ trẻ em: Trong quá trình sau khi trẻ được nhận làm con nuôi, Sở Ngoại vụ phối hợp cùng các cơ quan chức năng để đổi mới, nâng cao công tác theo dõi tình hình phát triển và hòa nhập của trẻ. Trong trường hợp có dấu hiệu xâm hại hoặc vi phạm quyền trẻ em, Sở Ngoại vụ sẽ là "mắt xích" quan trọng trong việc phối hợp xử lý và bảo vệ trẻ theo các kênh đối ngoại cần thiết.

4. Chuyển đổi số và hiện đại hóa quản lý: Theo lộ trình triển khai, Sở Ngoại vụ phối hợp thực hiện việc vận hành hệ thống thông tin, dữ liệu phục vụ quản lý nuôi con nuôi có yếu tố nước ngoài. Việc trao đổi kinh nghiệm, thực hành chuyển đổi số và số hóa hồ sơ, tài liệu là nhiệm vụ thường xuyên nhằm đảm bảo dữ liệu luôn được cập nhật, kết nối thông suốt với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Một trong những nội dung trọng tâm của kế hoạch là tăng cường, đổi mới quy chế phối hợp liên ngành tại địa phương. Sở Ngoại vụ cùng các Sở: Tư pháp, Y tế, Nội vụ, Công an thành phố sẽ tham gia xây dựng, rà soát và cập nhật quy chế phối hợp này định kỳ. Điều này đảm bảo tính thống nhất, tránh chồng chéo và nâng cao trách nhiệm của từng đơn vị trong quy trình giải quyết nuôi con nuôi.

UBND thành phố yêu cầu việc triển khai phải bám sát các kịch bản của Trung ương, thường xuyên kiểm tra, đôn đốc để kịp thời giải quyết các vướng mắc phát sinh. Nguồn kinh phí thực hiện sẽ được bố trí từ ngân sách nhà nước theo phân cấp, đảm bảo nguồn lực cho các hoạt động hội nghị, tập huấn và số hóa dữ liệu.

Với tầm nhìn đến năm 2030, việc triển khai Bộ Công cụ ngăn ngừa vi phạm trong nuôi con nuôi quốc tế tại Hải Phòng là minh chứng cho tinh thần trách nhiệm và thượng tôn pháp luật của thành phố Cảng. Với sự chủ động của Sở Tư pháp và vai trò phối hợp tích cực, chuyên nghiệp của Sở Ngoại vụ trong các vấn đề quốc tế, Hải Phòng tự tin sẽ xây dựng được một hệ thống bảo vệ trẻ em vững chắc, góp phần khẳng định uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế với tư cách là thành viên tích cực của Công ước La Hay 1993./.