Ngày 07/01/2026, Tổng Bí thư Tô Lâm đã thay mặt Bộ Chính trị ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Đây là một văn kiện có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện bước phát triển mới về tư duy lý luận và phương thức lãnh đạo của Đảng, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước nhanh và bền vững trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc.

1. Đổi mới tư duy: Văn hóa là trụ cột và hệ điều tiết phát triển

Điểm đột phá nhất của Nghị quyết 80 chính là việc tái định vị vị thế của văn hóa trong chiến lược quốc gia. Nếu như trước đây, văn hóa đôi khi bị xem là lĩnh vực "hậu cần", chưa được đặt ngang tầm với kinh tế và chính trị, thì nay Đảng xác lập văn hóa là nền tảng, động lực then chốt, trụ cột phát triển và là hệ điều tiết quan trọng cho sự phát triển bền vững.

Văn hóa phải "đi trước soi đường", thấm sâu vào từng quyết sách phát triển, từ chính trị, kinh tế đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại. Nghị quyết khẳng định phát triển văn hóa phải đặt ngang hàng với phát triển kinh tế, chính trị, xã hội; đầu tư cho văn hóa chính là đầu tư cho tương lai của dân tộc.

2. Chú trọng xây dựng con người và hệ giá trị cốt lõi

Nghị quyết xác định con người là trung tâm, chủ thể, mục tiêu và động lực của phát triển văn hóa. Mục tiêu tổng quát là xây dựng nền văn hóa tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, gắn với việc hoàn thiện nhân cách con người xã hội chủ nghĩa.

Một nhiệm vụ trọng tâm được đặt ra là triển khai đồng bộ và đưa vào đời sống 4 hệ giá trị:

• Hệ giá trị quốc gia (hòa bình, thống nhất, độc lập, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, hạnh phúc).

• Hệ giá trị văn hóa (dân tộc, dân chủ, nhân văn, khoa học).

• Hệ giá trị gia đình (ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh).

• Chuẩn mực con người Việt Nam (yêu nước, đoàn kết, tự cường, nghĩa tình, trung thực, trách nhiệm, kỷ cương, sáng tạo).

3. Giải phóng nguồn lực và bứt phá bằng công nghiệp văn hóa

Để tháo gỡ những "điểm nghẽn" về thể chế và nguồn lực, Nghị quyết 80 đưa ra những con số và cơ chế cụ thể:

• Về ngân sách: Phấn đấu bố trí tối thiểu 2% tổng chi ngân sách nhà nước hằng năm cho văn hóa và tăng dần theo yêu cầu thực tiễn.

• Về công nghiệp văn hóa: Xác định đây là động lực kinh tế mới, phấn đấu đóng góp 7% GDP vào năm 2030 và 9% GDP vào năm 2045. Việt Nam đặt mục tiêu nằm trong Top 30 thế giới về Chỉ số Sức mạnh mềm (Soft Power Index).

• Đổi mới quản trị: Chuyển mạnh từ tư duy "quản lý" sang tư duy "quản trị", từ tiền kiểm sang hậu kiểm, tạo môi trường kiến tạo để khơi thông mọi nguồn lực xã hội, trong đó nhà nước giữ vai trò dẫn dắt và khu vực tư nhân là động lực quan trọng.

4. Văn hóa số và chủ quyền văn hóa trên không gian mạng

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ, Nghị quyết nhấn mạnh việc xây dựng hệ sinh thái văn hóa sốvà bảo vệ chủ quyền văn hóa số. Nhiệm vụ cụ thể là số hóa 100% di sản văn hóa đã được xếp hạng quốc gia vào năm 2026; phát triển các thiết chế mới như "bảo tàng mở", "nhà hát di động", "thư viện số" để nâng cao mức thụ hưởng của nhân dân.

Đặc biệt, Nghị quyết thống nhất chọn ngày 24/11 hằng năm là "Ngày Văn hóa Việt Nam". Đây sẽ là ngày nghỉ mà người lao động được hưởng nguyên lương, nhằm tôn vinh các giá trị văn hóa và tạo điều kiện để toàn xã hội thực hành lối sống văn minh.

Việc ban hành Nghị quyết 80-NQ/TW không chỉ là một quyết sách chính trị mà còn là một tuyên ngôn về sức mạnh nội sinh của dân tộc. Để Nghị quyết thực sự "chắp cánh" cho văn hóa phát triển, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt của cả hệ thống chính trị, từ việc hoàn thiện thể chế đến việc khơi dậy khát vọng cống hiến của đội ngũ văn nghệ sĩ và toàn thể nhân dân.

Với tầm nhìn đến năm 2045, chúng ta tin tưởng rằng văn hóa Việt Nam sẽ thực sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc, góp phần đưa đất nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới, xứng tầm với một quốc gia văn hiến lâu đời trong dòng chảy văn minh nhân loại.