Trong bối cảnh Việt Nam ngày càng hội nhập quốc tế sâu rộng, việc hoàn thiện các thủ tục hành chính và pháp lý dành cho cộng đồng ngoại giao là một yêu cầu cấp thiết. Nhằm đáp ứng yêu cầu này, Bộ Ngoại giao đã ban hành Quyết định ngày 20/5/2026 về việc xác thực văn bản hợp nhất ban hành Quy chế cấp Chứng minh thư cho thành viên cơ quan đại diện ngoại giao, cơ quan lãnh sự và cơ quan đại diện của tổ chức quốc tế tại Việt Nam. 

Hoàn thiện khung pháp lý về quản lý đối ngoại

Quyết định ngày 20/5/2026 của Bộ Ngoại giao (số 3744/VBHN-BNG) do Thứ trưởng Ngô Lê Văn ký xác thực, là sự hợp nhất của các quy định trước đó, bao gồm Quyết định số 2771/2007/QĐ-BNG-LT và các sửa đổi bổ sung từ Thông tư số 04/2026/TT-BNG. Việc ban hành quy chế mới này dựa trên cơ sở pháp lý vững chắc từ Pháp lệnh về quyền ưu đãi, miễn trừ dành cho các cơ quan đại diện nước ngoài năm 1993 và các Nghị định của Chính phủ về chức năng, nhiệm vụ của Bộ Ngoại giao.

Mục tiêu cốt lõi của Quy chế là đơn giản hóa, cắt giảm các thủ tục hành chính không cần thiết, đồng thời tăng cường tính chính xác trong việc quản lý và cấp phát giấy tờ tùy thân cho các đối tượng được hưởng quyền ưu đãi, miễn trừ ngoại giao tại Việt Nam. Quy chế này thay thế hoàn toàn các quy định cũ từ năm 2000, đánh dấu một bước tiến mới trong quản lý hành chính đối ngoại.

Phân loại và đặc điểm nhận diện các loại Chứng minh thư

Một trong những nội dung quan trọng của Quy chế là việc phân loại chi tiết các loại Chứng minh thư dựa trên chức vụ và cơ quan công tác của người được cấp. Theo quy định tại Điều 1 của Quy chế, Chứng minh thư có kích thước chuẩn 6,5cm x 9,5cm và được phân thành 5 loại với màu sắc vân nền khác nhau để dễ dàng nhận diện gồm: (1) Chứng minh thư ngoại giao: Có vân màu hồng, cấp cho viên chức ngoại giao, vợ/chồng và con cái đi cùng, hoặc Đại sứ đặc mệnh toàn quyền kiêm nhiệm không thường trú tại Việt Nam; (2) Chứng minh thư lãnh sự: Có vân màu xanh da trời, cấp cho viên chức lãnh sự tại các cơ quan lãnh sự đóng tại các địa phương; (3) Chứng minh thư công vụ: Có vân màu vàng, dành cho nhân viên hành chính và kỹ thuật của các cơ quan đại diện; (4) Chứng minh thư lãnh sự danh dự: Có vân màu ghi nhạt; (5) Chứng minh thư (phổ thông): Có vân màu ghi nhạt, dành cho nhân viên phục vụ, người Việt Nam định cư ở nước ngoài làm việc cho cơ quan đại diện hoặc các trường hợp đặc biệt khác.

Các loại thẻ này đều được in bằng máy vi tính, có đóng dấu nổi của Bộ Ngoại giao hoặc Sở Ngoại vụ TP. Hồ Chí Minh tùy theo thẩm quyền cấp phát. Đặc biệt, Chứng minh thư này có giá trị thay thế hộ chiếu khi xuất trình trước các cơ quan chức năng của Việt Nam khi cần thiết.

Quy trình cấp phát tinh gọn và hiện đại

Quy chế mới chú trọng vào việc rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục. Cụ thể, thời hạn giải quyết việc cấp mới, cấp lại do mất hoặc gia hạn Chứng minh thư là 10 ngày làm việc kể từ ngày cơ quan có thẩm quyền nhận đủ hồ sơ hợp lệ.

Hồ sơ xin cấp bao gồm: Công hàm đề nghị của cơ quan đại diện nước ngoài, bản gốc hộ chiếu còn giá trị, ảnh chân dung mới chụp và trong trường hợp cấp lại do mất phải có xác nhận của cơ quan Công an hoặc chính quyền địa phương. Đối với các cơ quan đại diện đóng tại các địa phương ngoài Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh, việc nộp hồ sơ và nhận kết quả có thể được thực hiện thông qua Sở Ngoại vụ địa phương, tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho người thực hiện.

Hải Phòng chủ động, tích cực triển khai

Tại thành phố Hải Phòng, Sở Ngoại vụ đã chủ trì, khẩn trương triển khai Quyết định của Bộ Ngoại giao nhằm đảm bảo các thành viên cơ quan đại diện nước ngoài tại Hải Phòng sớm được hưởng các quyền lợi theo quy định mới.

Việc triển khai Quy chế cấp Chứng minh thư theo Quyết định ngày 20/5/2026 của Bộ Ngoại giao không chỉ là một bước cải cách hành chính mà còn thể hiện sự tôn trọng của Việt Nam đối với các cam kết quốc tế về quyền ưu đãi và miễn trừ ngoại giao. Với sự vào cuộc tích cực của các địa phương như Hải Phòng, quy chế này chắc chắn sẽ đi vào cuộc sống, góp phần tạo môi trường làm việc thuận lợi, chuyên nghiệp cho các nhà ngoại giao và đại diện quốc tế, từ đó thúc đẩy quan hệ hợp tác hữu nghị giữa Việt Nam và các quốc gia, tổ chức trên thế giới.