Trong xu thế hội nhập, chuyển đổi số mạnh mẽ và tích cực triển khai các nhiệm vụ phát triển đô thị thông minh giai đoạn 2026 – 2030 của thành phố Hải Phòng, Sở Ngoại vụ đã khẳng định vai trò then chốt trong việc kết nối các nguồn lực quốc tế, chuyển giao công nghệ tiên phong và mở rộng hợp tác chiến lược để hiện thực hóa tầm nhìn về một thành phố cảng thông minh, xanh và bền vững.

Trong quá trình triển khai xây dựng đô thị thông minh, mặc dù không giữ vai trò chủ trì các trụ cột kỹ thuật trực tiếp chuyên ngành xây dựng, Sở Ngoại vụ lại đóng vai trò là “người mở đường” và kết nối then chốt. Sở đã chủ động cung cấp thông tin, tham mưu cho thành phố các giải pháp thúc đẩy hợp tác quốc tế với các địa phương và đối tác nước ngoài để học hỏi kinh nghiệm và tranh thủ nguồn vốn đầu tư vào hạ tầng thông minh.

Quan điểm xuyên suốt của Sở Ngoại vụ là gắn kết chặt chẽ công tác đối ngoại với các mục tiêu chuyển đổi số và phát triển bền vững. Điều này giúp Hải Phòng không chỉ tiếp cận được các tiêu chuẩn quốc tế mà còn trực tiếp đưa các công nghệ tiên tiến nhất của thế giới vào ứng dụng thực tiễn tại địa phương.

Trong thời gian qua, Sở Ngoại vụ đã phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chuyên môn triển khai hàng loạt dự án tiêu biểu mang tính đột phá, đặc biệt là với các đối tác Nhật Bản và Hàn Quốc:

• Hợp tác với thành phố Kitakyushu (Nhật Bản): Đây là mối quan hệ đối tác kiểu mẫu trong việc xây dựng thành phố sinh thái và thông minh. Hai bên đã thực hiện thành công các dự án như: phân loại rác thải gia đình và sản xuất phân compost tại Khu liên hợp Tràng Cát; ứng dụng công nghệ enzyme xử lý nước thải nồng độ BOD cao tại cảng cá Ngọc Hải (2019-2023); và đặc biệt là dự án nâng cấp nhà máy nước An Dương với công nghệ bể lọc tiếp xúc sinh học U-BCF hoàn thành năm 2023.

• Thúc đẩy Khu công nghiệp sinh thái: Sở Ngoại vụ cùng Kitakyushu triển khai dự án hỗ trợ Hải Phòng phát triển các khu công nghiệp trung hòa các-bon, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 của Chính phủ. Các ý tưởng đột phá như phát triển 100% năng lượng thay thế tại Cát Bà và Cát Hải cũng đang được xúc tiến tích cực.

• Mô hình quản lý biển thông minh: Phối hợp với tỉnh Shiga (Nhật Bản) ứng dụng mô hình hồ Biwa để quản lý vùng biển quần đảo Cát Bà và vịnh Hạ Long, tạo sự liên kết bền vững giữa nhà nước, doanh nghiệp và người dân.

Sở Ngoại vụ đã thể hiện sự năng động trong việc kết nối cung cầu công nghệ qua các phiên làm việc giữa doanh nghiệp Hải Phòng và quốc tế trong các lĩnh vực xử lý rác thải điện tử, tự động hóa và năng lượng xanh. Đáng chú ý, Sở đã tham mưu cho UBND thành phố ký kết các biên bản ghi nhớ hợp tác với Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) và Viện Kỹ thuật dân dụng và Công nghệ xây dựng Hàn Quốc (KICT). Những kết nối này mở ra cơ hội triển khai các giải pháp “thông minh từ gốc” như: đèn đường thông minh, thùng rác thông minh, camera giám sát AI và hệ thống quản lý tài nguyên nước tự động. Bên cạnh đó, Sở phối hợp xúc tiến đầu tư từ các tập đoàn hàng đầu thế giới như LG, Exxon Mobil, BP, Equinor và các quỹ đầu tư Hoa Kỳ để xây dựng hệ sinh thái hạ tầng số, trung tâm dữ liệu và sản xuất chất bán dẫn tại Hải Phòng.

Nhận thức rõ con người là hạt nhân của đô thị thông minh, Sở Ngoại vụ đã đẩy mạnh các chương trình bồi dưỡng quốc tế. Từ tháng 4/2025, Sở đã tổ chức 03 đoàn công tác tham dự lớp bồi dưỡng chuyên đề về AI tại Trung Quốc. Đồng thời, Sở đang phối hợp với Đại sứ quán Singapore để tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản trị đô thị thông minh và chuyển đổi số cho đội ngũ cán bộ thành phố. Những nỗ lực này nhằm xây dựng một đội ngũ "tổng công trình sư" có đủ năng lực làm chủ các công nghệ mới như Big Data, IoT và quản trị đô thị dựa trên dữ liệu.

Hướng tới giai đoạn phát triển mới, Sở Ngoại vụ đã đề xuất 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm hỗ trợ thành phố bứt phá trong xây dựng đô thị thông minh:

1. Củng cố quan hệ đối tác: Mở rộng hợp tác với các đối tác truyền thống như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore và các tổ chức từ Châu Âu, Bắc Mỹ có thế mạnh về đô thị xanh, đô thị phát thải thấp.

2. Huy động nguồn lực quốc tế: Tích cực vận động vốn ODA, viện trợ không hoàn lại và hợp tác công tư (PPP) cho các dự án hạ tầng số và năng lượng sạch.

3. Thúc đẩy chuyển giao công nghệ: Làm cầu nối cho các trường Đại học, viện nghiên cứu tại địa phương kết nối với các chuyên gia nước ngoài để phát triển các giải pháp công nghệ đặc thù cho Hải Phòng.

4. Xúc tiến đầu tư có chọn lọc: Ưu tiên các dự án về trung tâm dữ liệu, bán dẫn và tự động hóa phục vụ quản trị đô thị.

5. Nâng cao năng lực nhân sự: Tiếp tục cử các đoàn đi học tập kinh nghiệm tại các quốc gia có mô hình đô thị thông minh phát triển nhất thế giới.

6. Quảng bá thương hiệu thành phố: Xây dựng hình ảnh Hải Phòng là thành phố cảng hiện đại, xanh và thông minh trên các diễn đàn quốc tế để thu hút thêm nguồn lực toàn cầu.

Với tinh thần chủ động và sáng tạo, Sở Ngoại vụ Hải Phòng đã và đang biến công tác đối ngoại thành động lực thực tế, góp phần đưa Hải Phòng trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới đô thị thông minh toàn cầu./.