Ngày 03/4/2026, Thanh tra thành phố Hải Phòng đã ban hành Báo cáo số 132/BC-TTTP tổng kết thi hành các Nghị định số 64/2014/NĐ-CP, 124/2020/NĐ-CP, 31/2019/NĐ-CP và 55/2022/NĐ-CP của Chính phủ. Bản báo cáo đã ghi nhận những kết quả tích cực, đồng thời chỉ rõ vai trò nòng cốt của các sở, ban, ngành trong việc triển khai hiệu quả các quy định pháp luật về tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo trên địa bàn thành phố.

Chủ động chỉ đạo và cụ thể hóa văn bản hướng dẫn

Dưới sự chỉ đạo của Ủy ban nhân dân (UBND) thành phố, các sở, ngành tại Hải Phòng đã chủ động xây dựng các chương trình, kế hoạch thực hiện phù hợp với chức năng và nhiệm vụ chuyên môn được giao. Việc quán triệt và cụ thể hóa các chủ trương của Đảng cũng như chính sách pháp luật của Nhà nước được thực hiện nghiêm túc, đảm bảo tính thống nhất trong toàn bộ hệ thống hành chính.

Đáng chú ý, các cơ quan chuyên môn, tiêu biểu là Thanh tra thành phố, đã thể hiện vai trò dẫn dắt khi chủ động ban hành các văn bản hướng dẫn nghiệp vụ. Những văn bản này tập trung vào việc thống nhất quy trình tiếp nhận, xử lý đơn thư và nghiệp vụ phòng, chống tham nhũng, tạo cơ sở pháp lý vững chắc để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Bên cạnh đó, Sở Tư pháp cùng với Thanh tra thành phố đã tiên phong trong việc đổi mới nội dung và hình thức tuyên truyền pháp luật. Các đơn vị này đã kết hợp linh hoạt giữa tổ chức tập huấn chuyên sâu với việc tuyên truyền trên các cổng thông tin điện tử và phương tiện thông tin đại chúng, giúp nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ, công chức.

Kiện toàn tổ chức bộ máy và nhân sự chuyên trách

Về việc bố trí bộ máy, các sở, ngành trên địa bàn thành phố đã thiết lập hệ thống nhân sự tiếp dân bài bản. Cụ thể, mỗi sở, ngành đều bố trí 01 cán bộ thường trực tiếp công dân. Nhiệm vụ này thường được giao cho Thanh tra Sở hoặc bộ phận Văn phòng Sở chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các phòng chuyên môn liên quan để đảm bảo mọi phản ánh, kiến nghị của công dân đều được xử lý đúng quy trình.

Sau khi Hải Phòng thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương hai cấp, vai trò của các sở, ngành càng trở nên quan trọng trong việc hỗ trợ cơ sở. Thanh tra thành phố đã phân công cụ thể các phòng chuyên môn phụ trách từng địa bàn, thiết lập các đầu mối trực tiếp để tháo gỡ vướng mắc cho cấp xã. Đặc biệt, các đoàn kiểm tra liên ngành đã được thành lập để thực hiện phương châm “cầm tay, chỉ việc”, giúp chấn chỉnh kịp thời những tồn tại trong khâu phân loại và xử lý đơn thư ngay từ cấp cơ sở.

Thách thức trong công tác phối hợp và hiện đại hóa dữ liệu

Mặc dù đạt được nhiều kết quả, báo cáo cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn trong mối quan hệ phối hợp giữa các cơ quan. Trong giai đoạn đầu thực hiện mô hình chính quyền mới, một số sở, ngành còn lúng túng trong việc phân định thẩm quyền đối với các vụ việc khiếu kiện phát sinh từ thời điểm trước sáp nhập. Để giải quyết tình trạng này, UBND thành phố đã chỉ đạo các sở, ngành phối hợp cùng Thanh tra thành phố tổng hợp các vướng mắc để xin ý kiến hướng dẫn từ Thanh tra Chính phủ.

Một "điểm nghẽn" khác được chỉ ra là sự phối hợp giữa các đơn vị chuyên môn và cơ quan Thanh tra trong việc duy trì, vận hành hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia. Đôi khi, việc cung cấp và trao đổi thông tin phục vụ cập nhật dữ liệu còn chậm, dẫn đến tính kịp thời và chính xác của thông tin chưa cao. Hiện nay, việc cập nhật dữ liệu tại một số sở, ban, ngành vẫn còn gặp khó khăn do hạ tầng công nghệ thông tin đã lỗi thời và đội ngũ cán bộ làm công tác này chủ yếu là kiêm nhiệm, thường xuyên biến động.

Giải pháp nâng cao hiệu quả trong giai đoạn mới

Để khắc phục các tồn tại, Thanh tra thành phố đã đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa các sở, ngành. Theo đó, cần xây dựng quy trình phối hợp rõ ràng hơn giữa các bộ, ngành và UBND các cấp, đặc biệt là trong việc tổ chức thi hành các quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật liên quan đến lĩnh vực đất đai và bồi thường.

Các sở, ngành cần tăng cường trách nhiệm trong việc đôn đốc, theo dõi kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo thuộc lĩnh vực quản lý. Đồng thời, thành phố sẽ đẩy mạnh lộ trình số hóa, hoàn thiện hành lang pháp lý cho mô hình tiếp công dân trực tuyến và giải quyết khiếu nại qua môi trường số. Việc chuẩn hóa biểu mẫu và quy trình xử lý ban đầu sẽ giúp tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm giữa các cơ quan, đảm bảo quyền lợi chính đáng cho công dân và giữ vững ổn định trật tự xã hội.

Báo cáo tổng kết của Thanh tra thành phố một lần nữa khẳng định, sự chủ động và trách nhiệm của các sở, ngành chính là yếu tố then chốt để Hải Phòng nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác tiếp dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo trong tình hình mới.