Nhằm tạo bước đột phá trong quản trị dựa trên dữ liệu và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện, thay mặt Ủy ban nhân dân thành phố, Phó Chủ tịch Hoàng Minh Cường đã ký quyết định ban hành “Từ điển dữ liệu dùng chung trong các cơ quan, đơn vị, địa phương thuộc Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng (Phiên bản 1.0)”. Đây được xem là văn bản đặt nền móng cho việc chuẩn hóa và liên thông dữ liệu trong toàn hệ thống chính trị thành phố.

Trong bối cảnh mỗi sở, ngành, địa phương đều đang phát triển các hệ thống thông tin riêng lẻ, việc thiếu một chuẩn thống nhất đã tạo ra những “ốc đảo dữ liệu”, gây khó khăn cho việc kết nối và chia sẻ. Từ điển dữ liệu dùng chung (TĐDLDC) ra đời với mục tiêu tối thượng là thiết lập một “ngôn ngữ chung” thống nhất về dữ liệu. Việc ban hành Từ điển này nhằm phục vụ quá trình chuẩn hóa, liên thông và đồng bộ hóa các luồng thông tin giữa các cơ quan nhà nước tại Hải Phòng. Đồng thời, Từ điển đảm bảo các thuật ngữ chuyên ngành của thành phố được tham chiếu ánh xạ chính xác với Bộ Từ điển dữ liệu dùng chung quốc gia và các bộ, ngành Trung ương, hạn chế tối đa việc tự định nghĩa lại các khái niệm đã có chuẩn.

Việc ban hành TĐDLDC Phiên bản 1.0 mang lại những ý nghĩa thực tiễn to lớn:

1. Một nguồn tin cậy duy nhất: Mọi khái niệm nghiệp vụ và yếu tố dữ liệu giờ đây được định nghĩa và quản lý tại một nguồn duy nhất có thẩm quyền. Điều này loại bỏ sự chồng chéo, sai lệch thông tin khi các cơ quan khác nhau cùng khai thác một đối tượng dữ liệu.

2. Hành lang pháp lý cho các dự án CNTT: Kể từ ngày Quyết định có hiệu lực, tất cả các dự án xây dựng mới hoặc nâng cấp cơ sở dữ liệu (CSDL) bắt buộc phải tham chiếu và sử dụng đúng định nghĩa, cấu trúc trong Từ điển,. Điều này giúp tiết kiệm nguồn lực và đảm bảo các hệ thống mới có thể “nói chuyện” được với nhau ngay từ khâu thiết kế.

3. Thúc đẩy dịch vụ công trực tuyến: Khi dữ liệu được chuẩn hóa và liên thông, người dân sẽ không phải khai báo lại các thông tin mà chính quyền đã nắm giữ, giúp rút ngắn thời gian xử lý thủ tục hành chính và nâng cao tỷ lệ hài lòng của người dân.

TĐDLDC Hải Phòng được xây dựng theo cơ chế phân tầng (Từ vựng cốt lõi + Từ vựng chuyên ngành) và tuân thủ cấu trúc siêu dữ liệu (Metadata) nghiêm ngặt. Mỗi trường dữ liệu khi được số hóa phải mô tả đầy đủ 04 nhóm thuộc tính bắt buộc: định danh nghiệp vụ, thuộc tính kỹ thuật, quản trị an toàn bảo vệ dữ liệu, và nguồn gốc tham chiếu.

Phụ lục chi tiết kèm theo Quyết định cho thấy quy mô bao phủ rộng lớn của Từ điển trong nhiều lĩnh vực nòng cốt:

• Lĩnh vực Nội vụ: Quy định thống nhất các mã từ vựng về thông tin cán bộ (họ tên, trình độ lý luận, ngoại ngữ), địa giới hành chính (mã đơn vị, diện tích tự nhiên) và thông tin người có công.

• Lĩnh vực Nông nghiệp và Môi trường: Chuẩn hóa các thông tin về diện tích gieo trồng, sản lượng vật nuôi, mã vụ cháy rừng và các chỉ số về an toàn thực phẩm.

• Lĩnh vực Tài chính: Quản lý mã dự án đầu tư, chủ đầu tư, tổng mức vốn và tiến độ triển khai thông qua các trường dữ liệu được cấu trúc chặt chẽ.

• Lĩnh vực Ngoại vụ: Thống nhất các mã về nguồn kinh phí công tác, loại vụ việc liên quan đến người nước ngoài và lĩnh vực ký kết thỏa thuận hợp tác quốc tế.

• Lĩnh vực Xây dựng và Khu kinh tế: Chuẩn hóa các dữ liệu về quy hoạch, giấy phép xây dựng, mật độ xây dựng và thông tin nhà đầu tư trong các khu công nghiệp.

Thành phố xác định lộ trình thực hiện TĐDLDC theo hai giai đoạn rõ ràng:

• Giai đoạn 1 (đến hết năm 2026): Hoàn thiện hồ sơ gửi về Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an) để cấp phát tài khoản quản lý và thực hiện cập nhật các thuật ngữ lên môi trường điện tử.

• Giai đoạn 2 (từ năm 2027): Thực hiện chuẩn hóa và ánh xạ toàn bộ dữ liệu hiện có sang chuẩn mới. Ưu tiên các CSDL phục vụ dịch vụ công, dân cư, doanh nghiệp, đất đai, tài chính và y tế.

Sở Khoa học và Công nghệ được giao vai trò chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan để quản trị, vận hành nền tảng này, đồng thời giám sát việc tuân thủ các chuẩn dữ liệu đối với tất cả các dự án CNTT trên địa bàn.

Quyết định ban hành Từ điển dữ liệu dùng chung (Phiên bản 1.0) là một bước đi căn cơ và bài bản của Hải Phòng trong chiến lược chuyển đổi số. Với sự quyết tâm của chính quyền và sự tuân thủ nghiêm túc của các sở, ngành, Hải Phòng đang tiến gần hơn tới mục tiêu trở thành một đô thị thông minh, quản trị dựa trên dữ liệu “sống”, phục vụ đắc lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu của nhân dân.