Trong khuôn khổ Hội nghị Hợp tác hành lang kinh tế 5 tỉnh, thành phố Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh (Việt Nam) và Vân Nam (Trung Quốc) lần thứ XII diễn ra tại tỉnh Lào Cai từ ngày 23 đến 25/8/2026, đoàn đại biểu thành phố Hải Phòng đã tham gia chủ động, tích cực và đóng góp bài tham luận quan trọng. Với chủ đề xuyên suốt “Tăng cường kết nối, thúc đẩy phát triển hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh”, hội nghị là diễn đàn kinh tế - đối ngoại có ý nghĩa đặc biệt nhằm hiện thực hóa các nhận thức chung của lãnh đạo cấp cao hai nước. Tại phiên thảo luận chuyên đề về đầu tư và thương mại, bài tham luận của Hải Phòng do Sở Công Thương chuẩn bị đã thu hút sự quan tâm lớn từ các đại biểu địa phương và quốc tế, khẳng định rõ nét vai trò đầu tàu kết nối của thành phố cảng trên tuyến hành lang kinh tế xuyên biên giới này.

Nằm ở vị trí cửa ngõ ra biển của các tỉnh phía Bắc Việt Nam và là điểm cuối của tuyến hành lang kinh tế kết nối từ vùng Tây Nam Trung Quốc, Hải Phòng sở hữu những lợi thế đặc biệt mang tính bổ trợ sâu sắc cho các địa phương trong toàn khối. Bài tham luận đã làm nổi bật cấu trúc liên kết hoàn hảo này: Nếu Vân Nam là cửa ngõ kết nối Trung Quốc với Đông Nam Á, Lào Cai là cửa ngõ biên giới, Hà Nội là trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo, Quảng Ninh mạnh về du lịch biển và kinh tế cửa khẩu, thì Hải Phòng chính là đầu mối cảng biển quốc tế, trung tâm công nghiệp lớn, logistics và kết nối chuỗi cung ứng toàn cầu.

Sự khác biệt mang tính bổ trợ cao này là nền tảng để chuyển hóa tuyến hành lang kinh tế từ một "tuyến kết nối giao thông đơn thuần" trở thành một "không gian kinh tế liên kết xuyên biên giới thực chất". Ở đó, sản xuất được kết nối trực tiếp với thị trường tiêu thụ, cửa khẩu kết nối với cảng biển nước sâu và doanh nghiệp của hai nước được đặt vào một chuỗi cung ứng liên tục, thông suốt.

Các con số ấn tượng về kết quả phát triển kinh tế - xã hội đã chứng minh cho vai trò hạt nhân của Hải Phòng. Năm 2025, bất chấp những biến động của bối cảnh thế giới, Hải Phòng vẫn duy trì tốc độ tăng trưởng cao vượt bậc với GRDP tăng 11,81%. Chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 15,2%. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt 377.000 tỷ đồng (tăng 14,9%) và kim ngạch xuất khẩu chạm mốc 50,14 tỷ USD. Về thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), thành phố thu hút khoảng 3,8 tỷ USD, trong đó các khu công nghiệp, khu kinh tế tiếp tục là thỏi nam châm chủ lực.

Đà tăng trưởng này tiếp tục được khẳng định mạnh mẽ trong 7 tháng đầu năm 2026. Chỉ số IIP của thành phố tăng tới 16,1%. Tổng kim ngạch xuất khẩu đạt 36,8 tỷ USD (tăng 10% so với cùng kỳ). Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 244.754,4 tỷ đồng (tăng 15,38% so với cùng kỳ).

Đặc biệt, Trung Quốc đại lục tiếp tục khẳng định vị thế là đối tác thương mại, chuỗi cung ứng máy móc, nguyên liệu và sản phẩm công nghiệp có ý nghĩa sống còn của Hải Phòng. Trong 7 tháng đầu năm 2026, kim ngạch xuất khẩu từ Hải Phòng sang Trung Quốc đạt khoảng 1,26 tỷ USD (tăng mạnh 46,17%), trong khi nhập khẩu đạt trên 5,6 tỷ USD (tăng 39,44% so với cùng kỳ năm 2025). Những số liệu thực tế này chứng minh vị thế vững chắc của thành phố cảng như một động lực kinh tế của toàn vùng.

Để đưa hợp tác đi vào chiều sâu và mang lại giá trị thực chất, Hải Phòng đã đề xuất bốn nhóm giải pháp hành động cụ thể:

1. Tăng cường hợp tác đầu tư và kết nối chuỗi sản xuất: Đẩy mạnh quảng bá lợi thế vùng tới các Hiệp hội doanh nghiệp Trung Quốc và tỉnh Vân Nam. Các địa phương cần phối hợp xây dựng danh mục ngành, lĩnh vực ưu tiên thu hút đầu tư có trọng tâm. Hải Phòng cam kết ưu tiên các dự án công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ có khả năng tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, đồng thời thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp nội địa và doanh nghiệp logistics.

2. Nâng cao hiệu quả hợp tác thương mại thực chất: Tăng cường chia sẻ thông tin về thị trường, chính sách, tiêu chuẩn kỹ thuật, quy tắc xuất xứ để giúp doanh nghiệp chủ động thích ứng, thúc đẩy xuất khẩu chính ngạch bền vững. Hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng tối đa các ưu đãi từ Hiệp định ACFTA và RCEP. Kết nối chặt chẽ với các khu thương mại, khu kinh tế của Vân Nam nhằm mở rộng thị phần cho các sản phẩm công nghiệp, nông - thủy sản đặc trưng của hai bên.

3. Phát triển hành lang logistics xuyên biên giới đồng bộ: Hải Phòng đề xuất các địa phương tăng cường phối hợp kết nối hạ tầng giao thông, cửa khẩu, trung tâm logistics và hệ thống cảng biển nước sâu để hình thành một mạng lưới vận tải thống nhất từ Vân Nam qua Lào Cai, Hà Nội đến Hải Phòng, Quảng Ninh. Trong đó, đặc biệt quan tâm tối ưu hóa hiệu quả các tuyến đường bộ, đường biển và đặc biệt là tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng để lưu chuyển hàng hóa thông suốt ra thị trường quốc tế. Khuyến khích chia sẻ kinh nghiệm và đẩy mạnh chuyển đổi số trong vận hành logistics.

4. Nâng cao tính thực chất của cơ chế hợp tác định kỳ: Sau mỗi kỳ hội nghị, các địa phương cần thống nhất các nội dung hợp tác trọng tâm, xác định rõ cơ quan đầu mối phụ trách, tiến độ triển khai và kết quả đầu ra cụ thể nhằm đảm bảo các thỏa thuận được chuyển hóa thành các dự án thực tế.

Bên cạnh tính kết nối, liên kết vùng, nội dung tham luận của Hải Phòng còn thể hiện tinh thần trách nhiệm cao của Hải Phòng khi thành phố chính thức được trao quyền đăng cai tổ chức Hội nghị hợp tác hành lang kinh tế lần thứ XIII vào năm 2028. Với sự chuẩn bị bài bản, quyết liệt từ sớm cùng việc hoàn thiện các đại dự án hạ tầng giao thông kết nối, Hải Phòng tự tin sẽ đồng hành cùng các địa phương tháo gỡ mọi "điểm nghẽn", đưa hành lang kinh tế Côn Minh - Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh trở thành hình mẫu liên kết phát triển năng động, thịnh vượng và bền vững trong tương lai./.