Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là đột phá chiến lược thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững đất nước, Trung ương đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách quan trọng nhằm tạo nền tảng và động lực cho phát triển trong giai đoạn mới, tiêu biểu là Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trên cơ sở đó, Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố Hải Phòng lần thứ nhất, nhiệm kỳ 2026–2030 đã xác định khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là một trong những trụ cột quan trọng của mô hình tăng trưởng, động lực thúc đẩy phát triển nhanh và bền vững của thành phố trong giai đoạn mới.

Quán triệt các chủ trương nêu trên, Thành ủy và Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng cũngđã ban hành và triển khai đồng bộ nhiều chương trình, kế hoạch cụ thể, nổi bật là Kế hoạch hành động số 12-KH/TU ngày 26/8/2025 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng triển khai thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW; Kế hoạch số 238/KH-UBND ngày 13/9/2025 của Ủy ban nhân dân thành phố nhằm cụ thể hóa Kế hoạch hành động của Thành ủy; cùng Chương trình đẩy mạnh hợp tác trong nước và quốc tế về khoa học và công nghệ thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021–2025. 

Trên cơ sở đó, Hải Phòng đã xác định rõ định hướng tăng cường hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ như một giải pháp then chốt để tiếp cận tri thức tiên tiến, thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nâng cao năng lực cạnh tranh và hiện thực hóa mục tiêu phát triển bền vững của thành phố trong giai đoạn mới. Giai đoạn 2021–2025 ghi dấu nhiều kết quả nổi bật, tạo nền tảng quan trọng để thành phố bước vào giai đoạn phát triển mới với tầm nhìn dài hạn đến năm 2030.

Hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ: hướng đi bài bản, chủ động và có chiều sâu

Thực hiện các chủ trương, nghị quyết của Trung ương và Thành ủy về phát triển khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, Hải Phòng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm mở rộng hợp tác với các địa phương, tổ chức quốc tế và tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới. Nội dung hợp tác khoa học – công nghệ được lồng ghép chặt chẽ trong các hoạt động đối ngoại, các chương trình làm việc của lãnh đạo thành phố với đối tác nước ngoài, các hội nghị, diễn đàn quốc tế và các hoạt động xúc tiến đầu tư.

Thông qua các kênh hợp tác đa dạng, thành phố từng bước hình thành mạng lưới đối tác chiến lược trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, tập trung vào các lĩnh vực có tính lan tỏa cao như bảo vệ môi trường, xử lý chất thải, năng lượng tái tạo, công nghiệp sinh thái, đô thị thông minh, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và công nghệ sinh học.

Nhiều dự án hợp tác tiêu biểu, gắn khoa học – công nghệ với phát triển bền vững

Một trong những điểm sáng trong hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ của Hải Phòng là các dự án hợp tác với các địa phương Nhật Bản, đặc biệt là thành phố Kitakyushu và tỉnh Shiga. Các dự án này không chỉ mang ý nghĩa chuyển giao công nghệ mà còn góp phần giải quyết các bài toán thực tiễn của đô thị cảng công nghiệp lớn.

Tiêu biểu là các dự án về phân loại rác thải sinh hoạt, sản xuất phân compost tại Khu Liên hợp xử lý chất thải Tràng Cát; dự án xử lý nước thải có nồng độ BOD cao tại cảng cá Ngọc Hải bằng công nghệ sinh học tiên tiến; các chương trình thúc đẩy phát triển khu công nghiệp sinh thái theo hướng trung hòa các-bon. Trên cơ sở kinh nghiệm của Kitakyushu – một trong những hình mẫu thành công về chuyển đổi từ “thành phố ô nhiễm” sang “thành phố sinh thái”, Hải Phòng từng bước tiếp cận các giải pháp về tiết kiệm năng lượng, năng lượng tái tạo, tái chế năng lượng từ rác thải, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050.

Hệ thống xử lý nước thải – sản phẩm của Dự án xử lý nước thải có nồng độ BOD cao tại cảng cá Ngọc Hải

Song song với đó, hợp tác với tỉnh Shiga (Nhật Bản) thông qua mô hình Hồ Biwa đã mở ra cách tiếp cận mới trong quản lý tổng hợp vùng biển và bảo tồn môi trường khu vực Quần đảo Cát Bà, góp phần nâng cao hiệu quả bảo tồn Di sản thiên nhiên thế giới gắn với sinh kế bền vững cho cộng đồng địa phương.

Kết nối doanh nghiệp – chuyển giao công nghệ – thu hút đầu tư công nghệ cao

Hải Phòng chú trọng phát huy vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp trong nước với các đối tác quốc tế trong lĩnh vực khoa học – công nghệ, thông qua các phiên kết nối cung – cầu công nghệ, hội thảo chuyên đề và chương trình làm việc trực tiếp với đối tác đến từ Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu và nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ khác. Các hoạt động này đã tạo điều kiện để giới thiệu, chuyển giao và ứng dụng nhiều công nghệ tiên tiến trong xử lý rác thải, xử lý nước thải, năng lượng xanh, tự động hóa, tái chế, sản xuất thông minh, góp phần nâng cao năng lực công nghệ và sức cạnh tranh của doanh nghiệp thành phố.

Các hoạt động kết nối khoa học – công nghệ với đối tác quốc tế thường xuyên được tổ chức

Trên cơ sở đó, Hải Phòng từng bước thúc đẩy hợp tác cụ thể trong các lĩnh vực hạ tầng kỹ thuật đô thị và môi trường, tiêu biểu là việc triển khai ký kết thỏa thuận hợp tác về thoát nước và xử lý nước thải giữa các cơ quan, doanh nghiệp của thành phố với Viện Công nghệ và Công nghiệp Môi trường Hàn Quốc, mở ra cơ hội tiếp cận các giải pháp kỹ thuật hiện đại, thân thiện với môi trường, phù hợp với yêu cầu phát triển đô thị bền vững.

Song song với hoạt động chuyển giao công nghệ, thành phố tăng cường kết nối với các hiệp hội, tổ chức công nghệ quốc tế nhằm thu hút đầu tư và triển khai các mô hình ứng dụng công nghệ cao. Việc làm việc với Hiệp hội Quản lý Năng lượng Hàn Quốc (EMS) đã góp phần mở ra hướng hợp tác triển khai các dự án đô thị thông minh tại Hải Phòng, bao gồm hệ thống đèn đường thông minh, thùng rác thông minh, đèn giao thông mặt đất thông minh, camera giám sát thông minh, các giải pháp công nghệ trong xử lý nước thải, chuyển đổi số, phát triển đảo Cát Bà theo hướng thông minh, bền vững, cũng như ứng dụng công nghệ trong nuôi trồng thủy hải sản.

Cùng với đó, Hải Phòng đẩy mạnh xúc tiến và thu hút các tập đoàn, doanh nghiệp công nghệ cao đến từ Hàn Quốc, Nhật Bản, Hoa Kỳ, châu Âu, Singapore, Na Uy, Đan Mạch… đầu tư và mở rộng hoạt động tại thành phố, tập trung vào các lĩnh vực năng lượng sạch, công nghiệp công nghệ cao, y sinh – công nghệ sinh học, logistics thông minh và chuyển đổi số. Thông qua hợp tác đầu tư và chuyển giao công nghệ, thành phố từng bước hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn với phát triển xanh, thông minh và bền vững.

Mở rộng hợp tác chiến lược, đón đầu các lĩnh vực công nghệ mới

Việc ký kết và triển khai các thỏa thuận hợp tác với các viện nghiên cứu và tổ chức khoa học uy tín quốc tế, tiêu biểu là Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST), đã đánh dấu bước phát triển mới trong hợp tác khoa học – công nghệ của Hải Phòng. Định hướng thành lập và vận hành các trung tâm nghiên cứu, trung tâm công nghệ, đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu chung và chuyển giao công nghệ đã tạo dư địa lớn cho đổi mới sáng tạo của thành phố trong thời gian tới.

Bên cạnh đó, thành phố từng bước tiếp cận các lĩnh vực công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo, đô thị thông minh, năng lượng thông minh, công nghệ chiếu sáng, thông qua các chương trình đào tạo, trao đổi, học tập kinh nghiệm tại Trung Quốc và các quốc gia phát triển, cũng như tham gia các sự kiện đổi mới sáng tạo quy mô quốc gia và quốc tế.

Động lực quan trọng cho giai đoạn phát triển 2026–2030

Nhìn tổng thể, hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ của Hải Phòng giai đoạn 2021–2025 được triển khai đồng bộ, đa phương hóa và từng bước đi vào chiều sâu. Các dự án, chương trình hợp tác không chỉ mang lại giá trị công nghệ mà còn góp phần nâng cao năng lực quản trị đô thị, cải thiện môi trường, thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Hải Phòng đang hướng tới giai đoạn 2026–2030 với mục tiêu tiếp tục mở rộng hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ và chuyển đổi số, gắn chặt với chiến lược phát triển kinh tế – xã hội, thu hút đầu tư chất lượng cao và xây dựng thành phố trở thành trung tâm công nghiệp, logistics, đổi mới sáng tạo của vùng Bắc Bộ và cả nước.

Hợp tác quốc tế về khoa học – công nghệ không chỉ là công cụ hỗ trợ phát triển, mà đang từng bước trở thành động lực cốt lõi giúp Hải Phòng hiện thực hóa khát vọng phát triển nhanh, bền vững và hội nhập sâu rộng trong kỷ nguyên kinh tế tri thức và chuyển đổi số.